Techniek, werkinstructie
Melk opschuimen met een stoompijp
Zo maak je fijn melkschuim met de stoompijp van je espressomachine: kies je machine of je type. Van de juiste melk en kan tot temperatuur en schoonmaken.
Welke machine heb je?
Staat je machine er niet bij? Kies hieronder het type.
Of kies het type
Weet je het niet? Het type staat op de modelpagina van je machine, bij Specificaties.
Naar de stappen- Stappen voor
- Thermoblock
- Tijd, ongeveer
- 1 minuut per kan
- Aantal stappen
- 5
- Stappen voor
- Enkele boiler
- Tijd, ongeveer
- 1 minuut per kan
- Aantal stappen
- 5
- Stappen voor
- Warmtewisselaar
- Tijd, ongeveer
- 1 minuut per kan
- Aantal stappen
- 4
- Stappen voor
- Dubbele boiler
- Tijd, ongeveer
- 1 minuut per kan
- Aantal stappen
- 4
- Stappen voor
- De'Longhi Dedica Style EC685
- Type
- Thermoblock
- Tijd, ongeveer
- 1 minuut per kan
- Aantal stappen
- 5
- Stappen voor
- Lelit Bianca
- Type
- Dubbele boiler
- Tijd, ongeveer
- 1 minuut per kan
- Aantal stappen
- 4
- Stappen voor
- Lelit Mara X
- Type
- Warmtewisselaar
- Tijd, ongeveer
- 1 minuut per kan
- Aantal stappen
- 4
- Stappen voor
- Sage Bambino Plus
- Type
- Thermoblock
- Tijd, ongeveer
- 1 minuut per kan
- Aantal stappen
- 4
- Stappen voor
- Sage Barista Pro
- Type
- Thermoblock
- Tijd, ongeveer
- 1 minuut per kan
- Aantal stappen
- 5
Benodigdheden
Thermoblock
MelkKoude melk uit de koelkast
MelkkanEen roestvrijstalen melkkan met een tuit
DoekEen vochtige doek
TijdOngeveer 1 minuut per kan
Benodigdheden
Enkele boiler
MelkKoude melk uit de koelkast
MelkkanEen roestvrijstalen melkkan met een tuit
DoekEen vochtige doek
TijdOngeveer 1 minuut per kan
Benodigdheden
Warmtewisselaar
MelkKoude melk uit de koelkast
MelkkanEen roestvrijstalen melkkan met een tuit
DoekEen vochtige doek
TijdOngeveer 1 minuut per kan
Benodigdheden
Dubbele boiler
MelkKoude melk uit de koelkast
MelkkanEen roestvrijstalen melkkan met een tuit
DoekEen vochtige doek
TijdOngeveer 1 minuut per kan
Benodigdheden
De'Longhi Dedica Style EC685
MelkKoude melk uit de koelkast
MelkkanEen roestvrijstalen melkkan met een tuit
DoekEen vochtige doek
TijdOngeveer 1 minuut per kan
Benodigdheden
Lelit Bianca
MelkKoude melk uit de koelkast
MelkkanEen roestvrijstalen melkkan met een tuit
DoekEen vochtige doek
TijdOngeveer 1 minuut per kan
Benodigdheden
Lelit Mara X
MelkKoude melk uit de koelkast
MelkkanEen roestvrijstalen melkkan met een tuit
DoekEen vochtige doek
TijdOngeveer 1 minuut per kan
Benodigdheden
Sage Bambino Plus
MelkKoude melk uit de koelkast
MelkkanEen roestvrijstalen melkkan met een tuit
DoekEen vochtige doek
TijdOngeveer 1 minuut per kan
Benodigdheden
Sage Barista Pro
MelkKoude melk uit de koelkast
MelkkanEen roestvrijstalen melkkan met een tuit
DoekEen vochtige doek
TijdOngeveer 1 minuut per kan
Thermoblock
Stappen voor thermoblock
Stap 2: Houd het pijpje net onder het melkoppervlak
Sage beschrijft een tip 1 tot 2 cm onder het oppervlak, aan de rechterkant van de kan. Zo gaat de melk draaien [1].
Stap 3: Laat lucht in de melk
Laat de kan langzaam zakken tot de tip bij het oppervlak komt. Zo komt er lucht in de melk; houd hem draaiend [1].
Stap 4: Laat de melk verder draaien tot hij warm is
Breng de tip iets dieper zodra je genoeg volume hebt, tot 60 à 65 °C. De kan voelt dan heet aan [1].
Stap 5: Maak het pijpje direct schoon
Veeg het af met een vochtige doek en laat kort stoom ontsnappen [1].
Enkele boiler
Stappen voor enkele boiler
Stap 1: Zet de stoomschakelaar aan en wacht
Wacht tot het lampje aangeeft dat de stoomtemperatuur bereikt is. Bij de Gaggia Classic E24 duurt dat 15 tot 20 seconden [4].
Stap 2: Blaas het condenswater eruit
Draai de stoomknop kort open boven de lekbak en sluit hem weer [4].
Stap 3: Begin net onder het oppervlak, aan de rand van de kan
Houd de tip niet in het midden, maar dicht bij de rand, onder een hoek. Zo gaat de melk draaien [4].
Stap 4: Laat lucht in de melk en verwarm verder
Laat in het begin even lucht in de melk en houd de tip daarna iets dieper tot de melk warm is [4].
Stap 5: Sluit de stoom en maak het pijpje schoon
Veeg het pijpje af en laat kort stoom ontsnappen. Vul daarna de boiler weer zoals je handleiding beschrijft [5].
Warmtewisselaar
Stappen voor warmtewisselaar
Stap 1: Blaas het condenswater eruit
Draai de stoomknop een paar seconden open boven de lekbak. Bij de Mara X helpt het om eerst kort de hendel van de zetgroep te bedienen; dan geeft de machine extra stoomdruk [6].
Stap 2: Begin net onder het oppervlak
Houd de tip net onder het melkoppervlak, zodat de melk gaat draaien en er een beetje lucht bij komt.
Stap 3: Verwarm tot ongeveer 60 °C
Zodra er genoeg schuim is, houd je de tip iets dieper en laat je de melk draaien tot hij warm is.
Stap 4: Maak het pijpje direct schoon
Veeg het af met een vochtige doek en laat kort stoom ontsnappen [6].
Dubbele boiler
Stappen voor dubbele boiler
Stap 1: Blaas het condenswater eruit
ECM raadt aan de stoomhendel ongeveer 3 seconden open te zetten voordat je opschuimt [7].
Stap 2: Begin net onder het oppervlak
Houd de tip net onder het melkoppervlak, in het midden van de kan, en open de stoomhendel langzaam [7].
Stap 3: Houd de kan stil
Na een paar seconden hoor je een licht zuigend geluid; dan gaat er lucht in de melk. Met een grote stoomboiler gaat dit snel [7].
Stap 4: Laat stoom ontsnappen en maak het pijpje schoon
Laat na het opschuimen kort stoom in de lekbak ontsnappen, zodat de gaatjes schoon blijven, en veeg het pijpje af met een zachte doek [7].
Thermoblock
Stappen voor de De'Longhi Dedica Style EC685
Stap 1: Gebruik magere of halfvolle melk uit de koelkast
Voor een steviger schuim raadt De'Longhi magere of halfvolle melk aan, op ongeveer 5 °C. De melk wordt twee tot drie keer zo groot [3].
Stap 2: Zet de ring op CAPPUCCINO
Het opschuimhulpstuk heeft een ring met twee standen; kies CAPPUCCINO voor schuim [3].
Stap 3: Wacht tot het lampje stil brandt
Dan is de machine heet genoeg voor stoom. Draai de knop even open boven een lege bak om lucht uit het circuit te laten [3].
Stap 4: Schuim op tot ongeveer 60 °C
Dompel het hulpstuk in de melk, maar niet de zwarte ring. Draai de kan langzaam omhoog voor romiger schuim [3].
Stap 5: Koel de machine af voor de volgende espresso
Na het stomen tap je heet water tot de pomp stopt; dan is de temperatuur weer goed voor koffie [3].
Stap 1: Blaas het condenswater eruit
Draai de stoomknop kort open boven de lekbak.
Stap 2: Kies je stoomtip
Bij de Bianca zit naast de gewone tip een tip met vier gaatjes, voor meer stoomkracht [11].
Stap 3: Begin net onder het oppervlak
Houd de tip net onder het melkoppervlak, zodat de melk gaat draaien. De stoom komt uit een eigen boiler, dus je kunt tegelijk een espresso zetten.
Stap 4: Maak het pijpje direct schoon
Veeg het af met een zachte doek en laat kort stoom ontsnappen, zodat er geen melk in de gaatjes blijft [11].
Stap 1: Geef de machine een stoomboost
Bedien eerst kort de hendel van de zetgroep. Dan heb je volgens Lelit 120 seconden lang meer dan 1,2 bar stoomdruk [6].
Stap 2: Blaas het condenswater eruit
Draai de stoomknop een paar seconden open boven de lekbak [6].
Stap 3: Begin net onder het oppervlak
Houd de tip net onder het melkoppervlak, zodat de melk gaat draaien en er een beetje lucht bij komt.
Stap 4: Maak het pijpje direct schoon
Veeg het af met een vochtige doek en laat kort stoom ontsnappen [6].
Stap 1: Vul de kan tussen MIN en MAX
Gebruik de meegeleverde kan en koude melk [9].
Stap 2: Kies temperatuur en schuim
Kies met de knoppen een van de drie temperaturen en een van de drie schuimniveaus [9].
Stap 3: Zet de kan onder het pijpje en druk op STEAM
De machine schuimt de melk zelf op en stopt vanzelf [9].
Stap 4: Klap het pijpje terug
Dan blaast de machine het pijpje automatisch door [9]. Veeg het af met een vochtige doek.
Stap 1: Blaas het pijpje kort door
Houd het pijpje boven de lekbak en draai de knop naar STEAM. Draai hem terug als het condenswater eruit is [10].
Stap 2: Houd de tip 1 tot 2 cm onder het oppervlak
Houd de tip aan de rechterkant van de kan, op 3 uur. Zet de stoom aan [10].
Stap 3: Laat lucht in de melk en laat hem draaien
Houd de tip net onder het oppervlak tot de melk ronddraait. Til de kan daarna op, zodat de tip dieper zakt [10].
Stap 4: Stop als de kan heet aanvoelt
Dan is de melk 60 tot 65 °C [10]. Zet de knop terug voordat je de kan weghaalt.
Stap 5: Maak het pijpje direct schoon
Veeg het af met een vochtige doek en laat kort stoom ontsnappen boven de lekbak [10].
Checklist om te printen
Pistonmeester, checklist
Melkschuim: Thermoblock
Let op: Even wachten op stoom. Een thermoblock moet na het zetten eerst opwarmen voor stoom. Bij de Dedica wacht je tot het lampje van de stoomknop stil brandt; daarna koel je de machine af voordat je weer koffie zet.
Benodigdheden
- Koude melk uit de koelkast
- Een roestvrijstalen melkkan met een tuit
- Een vochtige doek
- Tijd: ongeveer 1 minuut per kan
- 1Zet de stoomfunctie aan en blaas het pijpje door
Druk op de stoomknop of draai hem open en wacht tot de machine klaar is. Laat eerst kort stoom ontsnappen boven de lekbak.
- 2Houd het pijpje net onder het melkoppervlak
Sage beschrijft een tip 1 tot 2 cm onder het oppervlak, aan de rechterkant van de kan. Zo gaat de melk draaien.
- 3Laat lucht in de melk
Laat de kan langzaam zakken tot de tip bij het oppervlak komt. Zo komt er lucht in de melk; houd hem draaiend.
- 4Laat de melk verder draaien tot hij warm is
Breng de tip iets dieper zodra je genoeg volume hebt, tot 60 à 65 °C. De kan voelt dan heet aan.
- 5Maak het pijpje direct schoon
Veeg het af met een vochtige doek en laat kort stoom ontsnappen.
Pistonmeester, checklist
Melkschuim: Enkele boiler
Let op: Na het stomen de boiler weer vullen. Bij één boiler voor koffie en stoom moet de boiler na het stomen weer vol en afgekoeld zijn voordat je koffie zet. Bij de Silvia tap je daarvoor heet water tot er water uit de stoompijp komt.
Benodigdheden
- Koude melk uit de koelkast
- Een roestvrijstalen melkkan met een tuit
- Een vochtige doek
- Tijd: ongeveer 1 minuut per kan
- 1Zet de stoomschakelaar aan en wacht
Wacht tot het lampje aangeeft dat de stoomtemperatuur bereikt is. Bij de Gaggia Classic E24 duurt dat 15 tot 20 seconden.
- 2Blaas het condenswater eruit
Draai de stoomknop kort open boven de lekbak en sluit hem weer.
- 3Begin net onder het oppervlak, aan de rand van de kan
Houd de tip niet in het midden, maar dicht bij de rand, onder een hoek. Zo gaat de melk draaien.
- 4Laat lucht in de melk en verwarm verder
Laat in het begin even lucht in de melk en houd de tip daarna iets dieper tot de melk warm is.
- 5Sluit de stoom en maak het pijpje schoon
Veeg het pijpje af en laat kort stoom ontsnappen. Vul daarna de boiler weer zoals je handleiding beschrijft.
Pistonmeester, checklist
Melkschuim: Warmtewisselaar
Benodigdheden
- Koude melk uit de koelkast
- Een roestvrijstalen melkkan met een tuit
- Een vochtige doek
- Tijd: ongeveer 1 minuut per kan
- 1Blaas het condenswater eruit
Draai de stoomknop een paar seconden open boven de lekbak. Bij de Mara X helpt het om eerst kort de hendel van de zetgroep te bedienen; dan geeft de machine extra stoomdruk.
- 2Begin net onder het oppervlak
Houd de tip net onder het melkoppervlak, zodat de melk gaat draaien en er een beetje lucht bij komt.
- 3Verwarm tot ongeveer 60 °C
Zodra er genoeg schuim is, houd je de tip iets dieper en laat je de melk draaien tot hij warm is.
- 4Maak het pijpje direct schoon
Veeg het af met een vochtige doek en laat kort stoom ontsnappen.
Pistonmeester, checklist
Melkschuim: Dubbele boiler
Benodigdheden
- Koude melk uit de koelkast
- Een roestvrijstalen melkkan met een tuit
- Een vochtige doek
- Tijd: ongeveer 1 minuut per kan
- 1Blaas het condenswater eruit
ECM raadt aan de stoomhendel ongeveer 3 seconden open te zetten voordat je opschuimt.
- 2Begin net onder het oppervlak
Houd de tip net onder het melkoppervlak, in het midden van de kan, en open de stoomhendel langzaam.
- 3Houd de kan stil
Na een paar seconden hoor je een licht zuigend geluid; dan gaat er lucht in de melk. Met een grote stoomboiler gaat dit snel.
- 4Laat stoom ontsnappen en maak het pijpje schoon
Laat na het opschuimen kort stoom in de lekbak ontsnappen, zodat de gaatjes schoon blijven, en veeg het pijpje af met een zachte doek.
Pistonmeester, checklist
Melkschuim: De'Longhi Dedica Style EC685
Benodigdheden
- Koude melk uit de koelkast
- Een roestvrijstalen melkkan met een tuit
- Een vochtige doek
- Tijd: ongeveer 1 minuut per kan
- 1Gebruik magere of halfvolle melk uit de koelkast
Voor een steviger schuim raadt De'Longhi magere of halfvolle melk aan, op ongeveer 5 °C. De melk wordt twee tot drie keer zo groot.
- 2Zet de ring op CAPPUCCINO
Het opschuimhulpstuk heeft een ring met twee standen; kies CAPPUCCINO voor schuim.
- 3Wacht tot het lampje stil brandt
Dan is de machine heet genoeg voor stoom. Draai de knop even open boven een lege bak om lucht uit het circuit te laten.
- 4Schuim op tot ongeveer 60 °C
Dompel het hulpstuk in de melk, maar niet de zwarte ring. Draai de kan langzaam omhoog voor romiger schuim.
- 5Koel de machine af voor de volgende espresso
Na het stomen tap je heet water tot de pomp stopt; dan is de temperatuur weer goed voor koffie.
Pistonmeester, checklist
Melkschuim: Lelit Bianca
Benodigdheden
- Koude melk uit de koelkast
- Een roestvrijstalen melkkan met een tuit
- Een vochtige doek
- Tijd: ongeveer 1 minuut per kan
- 1Blaas het condenswater eruit
Draai de stoomknop kort open boven de lekbak.
- 2Kies je stoomtip
Bij de Bianca zit naast de gewone tip een tip met vier gaatjes, voor meer stoomkracht.
- 3Begin net onder het oppervlak
Houd de tip net onder het melkoppervlak, zodat de melk gaat draaien. De stoom komt uit een eigen boiler, dus je kunt tegelijk een espresso zetten.
- 4Maak het pijpje direct schoon
Veeg het af met een zachte doek en laat kort stoom ontsnappen, zodat er geen melk in de gaatjes blijft.
Pistonmeester, checklist
Melkschuim: Lelit Mara X
Benodigdheden
- Koude melk uit de koelkast
- Een roestvrijstalen melkkan met een tuit
- Een vochtige doek
- Tijd: ongeveer 1 minuut per kan
- 1Geef de machine een stoomboost
Bedien eerst kort de hendel van de zetgroep. Dan heb je volgens Lelit 120 seconden lang meer dan 1,2 bar stoomdruk.
- 2Blaas het condenswater eruit
Draai de stoomknop een paar seconden open boven de lekbak.
- 3Begin net onder het oppervlak
Houd de tip net onder het melkoppervlak, zodat de melk gaat draaien en er een beetje lucht bij komt.
- 4Maak het pijpje direct schoon
Veeg het af met een vochtige doek en laat kort stoom ontsnappen.
Pistonmeester, checklist
Melkschuim: Sage Bambino Plus
Benodigdheden
- Koude melk uit de koelkast
- Een roestvrijstalen melkkan met een tuit
- Een vochtige doek
- Tijd: ongeveer 1 minuut per kan
- 1Vul de kan tussen MIN en MAX
Gebruik de meegeleverde kan en koude melk.
- 2Kies temperatuur en schuim
Kies met de knoppen een van de drie temperaturen en een van de drie schuimniveaus.
- 3Zet de kan onder het pijpje en druk op STEAM
De machine schuimt de melk zelf op en stopt vanzelf.
- 4Klap het pijpje terug
Dan blaast de machine het pijpje automatisch door. Veeg het af met een vochtige doek.
Pistonmeester, checklist
Melkschuim: Sage Barista Pro
Benodigdheden
- Koude melk uit de koelkast
- Een roestvrijstalen melkkan met een tuit
- Een vochtige doek
- Tijd: ongeveer 1 minuut per kan
- 1Blaas het pijpje kort door
Houd het pijpje boven de lekbak en draai de knop naar STEAM. Draai hem terug als het condenswater eruit is.
- 2Houd de tip 1 tot 2 cm onder het oppervlak
Houd de tip aan de rechterkant van de kan, op 3 uur. Zet de stoom aan.
- 3Laat lucht in de melk en laat hem draaien
Houd de tip net onder het oppervlak tot de melk ronddraait. Til de kan daarna op, zodat de tip dieper zakt.
- 4Stop als de kan heet aanvoelt
Dan is de melk 60 tot 65 °C. Zet de knop terug voordat je de kan weghaalt.
- 5Maak het pijpje direct schoon
Veeg het af met een vochtige doek en laat kort stoom ontsnappen boven de lekbak.
Op deze pagina
De kan
De diepte van de tip
Zit de tip te diep, dan schuimt de melk niet. Zit hij niet diep genoeg, dan krijg je grote bellen die meteen verdwijnen [4].
Een licht zuigend geluid betekent dat er lucht in de melk komt [7]. Laat dat geluid alleen in het begin horen; daarna houd je de tip dieper, zodat de melk alleen nog draait en warmer wordt.
Na het opschuimen
Tik de kan op het aanrecht en draai hem rond. Dan komen grote bellen naar boven en wordt het schuim compact en glad [7].
Veelgestelde vragen
Welke melk schuimt het best?
Hoe heet moet de melk worden?
Kan ik plantaardige melk opschuimen?
Hoe groot moet de melkkan zijn?
ECM raadt een metalen kan van minstens een halve liter aan, eerder smal en hoog dan breed. Vul hem voor ongeveer een derde [7].
Waarom krijg ik grote bellen in plaats van fijn schuim?
Bronnen
- Handleiding Sage Bambino (PDF)
- Handleiding Sage Barista Express (PDF)
- Handleiding De'Longhi Dedica EC685 (PDF, kopie bij Tradeinn)
- Handleiding Gaggia Classic E24, Europese uitgave (PDF)
- Handleiding Rancilio Silvia en Silvia E (PDF, kopie bij Coffee Circle)
- Uitgebreide handleiding Lelit Mara X (PDF, kopie bij groothandel Witt)
- Handleiding ECM Synchronika II (PDF)
- Artikel La Marzocco Home over plantaardige melk
- Handleiding Sage Bambino Plus (PDF)
- Handleiding Sage Barista Pro (PDF)
- Handleiding Lelit Bianca (PDF, kopie bij Williams-Sonoma)

Tim van der Linden
Verder met onderhoud
- OntkalkenZo ontkalk je een pistonmachine: kies je machine of het type verwarming. Wanneer je het zelf doet, welk middel je gebruikt en wanneer je het overlaat aan een technicus.
- BackflushenZo maak je de zetgroep van je pistonmachine schoon: met een blindfilter en reinigingsmiddel, of met het reinigingsprogramma van je machine. Kies je machine voor de juiste stappen.
- Maalgraad instellenZo vind je de juiste maalgraad voor je espresso: kies je machine of volg de stappen voor een losse molen. Kijk naar looptijd, gewicht en smaak, en verander één ding tegelijk.