Hoe werkt een warmtewisselaar?
Een machine met een warmtewisselaar heeft één grote boiler, en die is heet genoeg voor stoom. Het water voor je espresso komt niet uit die boiler, maar stroomt door een aparte buis die dwars door de boiler loopt [1]. Onderweg warmt de hete boiler dat water op tot zettemperatuur. Het zetwater komt nooit in contact met het water in de boiler [2].
Een bekend voorbeeld is de Lelit Mara X, met een boiler van 1,8 liter [5].
Wat betekent het voor jou?
Tegelijk zetten en stomen. Omdat stoom en zetwater uit verschillende circuits komen, kun je melk opschuimen terwijl je espresso loopt [1]. Dat scheelt tijd als je vaak cappuccino of latte drinkt.
Veel stoomkracht voor het geld. Een warmtewisselaar heeft één grote boiler voor stoom. Clive Coffee noemt dat de kracht van dit type: veel stoom in een relatief compacte en betaalbare machine [2].
Soms eerst doorspoelen. Staat de machine een tijd stil, dan kan het water in de buis te heet worden. Daarom laat je bij veel warmtewisselaars eerst een scheut water door de zetgroep lopen, een koelspoeling [1]. Lelit noemt oververhitting een typisch probleem van warmtewisselaars [4].
De Mara X heeft er een oplossing voor: in de stand Xmode Coffee zet de software het verwarmingselement uit tijdens het zetten [4].
Temperatuur binnen een bereik. Bij een warmtewisselaar stel je de temperatuur van het zetwater niet tot op de graad in, maar binnen een bereik [2]. Een PID op een warmtewisselaar regelt de stoomboiler, en daarmee indirect het zetwater [3]. Volgens metingen van Clive Coffee geeft dat toch redelijk voorspelbare zettemperaturen [3].
Lang opwarmen. Een grote boiler met een zware zetgroep heeft tijd nodig. Voor de Mara X noemt Lelit maximaal 24 minuten [5].
Warmtewisselaar of dubbele boiler?
Clive Coffee vat het samen als een keuze tussen kracht en precisie [2]. Een warmtewisselaar geeft veel stoom voor minder geld. Een dubbele boiler laat je de zettemperatuur precies instellen, en is meestal duurder. Maak je vooral melkdranken, dan is een warmtewisselaar vaak genoeg. Wil je verschillende bonen op verschillende temperaturen zetten, dan past een dubbele boiler beter.
Onderhoud
Lelit schrijft voor dat een technicus de Mara X elk jaar ontkalkt [4]. Bij andere warmtewisselaars kan dat anders zijn: volg de handleiding van je machine. Met gefilterd of zacht water voorkom je zoveel mogelijk kalk.
