Onderhoud
Water en bonen voor je espressomachine
Welk water en welke bonen je in een pistonmachine gebruikt: hoe hard je kraanwater is, wanneer je het waterfilter vervangt en hoe vers je bonen moeten zijn.
Op deze pagina
Waarom water ertoe doet
Hoe hard is je water?
De hardheid van kraanwater verschilt per regio. Je drinkwaterbedrijf laat de hardheid voor jouw postcode zien. In de provincie Groningen ligt die bijvoorbeeld tussen 6 en 12,5 °dH [1].
Stel de hardheid in op je machine als dat kan. De Dedica heeft drie standen: zacht (onder 10 °dH), gemiddeld (10 tot 20 °dH) en hard (boven 20 °dH) [4]. De machine geeft dan op het juiste moment een melding om te ontkalken.
Hoe zacht moet het zijn?
Dat verschilt per fabrikant. ECM raadt voor de Synchronika II water aan van hooguit 4 °dH [2].
Sage rekent bij de Barista Express met kraanwater en een filter. De levensduur van dat filter is gebaseerd op hardheidsniveau 4 op de schaal van Sage; bij niveau 2 gaat het tot 60 liter mee [3].
Lelit vraagt voor de Mara X ook water met minder dan 30 ppm chloride. Is het meer, neem dan contact op met je dealer [8].
Het waterfilter vervangen
Een filter in het reservoir vangt een deel van de kalk af. Vervang het op tijd, anders werkt het niet meer:
- Sage (Barista Express): elke 3 maanden of 40 liter [3].
- Lelit (Mara X): na 14 volle reservoirs of 4 maanden, en na een maand zonder gebruik [8].
- Lelit (Bianca): na 28 volle reservoirs of 4 maanden [7].
- ECM (Synchronika II): het scherm kan je eraan herinneren, in te stellen in stappen van 5 liter [2].
Laat een nieuw filter eerst een paar minuten in water weken, zoals Sage en Lelit voorschrijven [3][5]. Dan komt er geen lucht in de machine.
Welke bonen?
Gebruik vers gebrande bonen, met een branddatum op de zak [6]. Sage noemt 5 tot 20 dagen na het branden als beste periode [6]. Oudere bonen lopen sneller door en smaken bitterder en waterig [6].
Sage raadt de enkelwandige mandjes aan voor bonen die minder dan 30 dagen geleden gebrand zijn, en de dubbelwandige voor oudere bonen of voorgemalen koffie [3].
Bewaren
Laat het water in het reservoir niet dagenlang staan. Lelit raadt aan het water vaak te verversen en het reservoir regelmatig schoon te maken [8].
Veelgestelde vragen
Mag ik flessenwater gebruiken?
Sage zegt dat je bij het ontkalken geen flessenwater moet gebruiken, omdat er opgeloste stoffen in kunnen zitten [3]. Kijk dus wat je eigen handleiding zegt.
Hoe weet ik hoe hard mijn water is?
Hoe vaak vervang ik het waterfilter?
Hoe vers moeten mijn bonen zijn?
Waarom moet het water in het reservoir vaak ververst worden?
Vers water houdt het reservoir hygiënisch en de koffie lekker [8]. Laat het water dus niet dagenlang staan.
Bronnen
- Waterhardheid, Waterbedrijf Groningen
- Handleiding ECM Synchronika II (PDF)
- Handleiding Sage Barista Express (PDF)
- Handleiding De'Longhi Dedica EC685 (PDF, kopie bij Tradeinn)
- Handleiding Lelit Mara X (PDF, kopie bij Williams-Sonoma)
- Handleiding Sage Barista Pro (PDF)
- Handleiding Lelit Bianca (PDF, kopie bij Williams-Sonoma)
- Uitgebreide handleiding Lelit Mara X (PDF, kopie bij groothandel Witt)

Tim van der Linden
Verder met onderhoud
- OntkalkenZo ontkalk je een pistonmachine: kies je machine of het type verwarming. Wanneer je het zelf doet, welk middel je gebruikt en wanneer je het overlaat aan een technicus.
- BackflushenZo maak je de zetgroep van je pistonmachine schoon: met een blindfilter en reinigingsmiddel, of met het reinigingsprogramma van je machine. Kies je machine voor de juiste stappen.
- Maalgraad instellenZo vind je de juiste maalgraad voor je espresso: kies je machine of volg de stappen voor een losse molen. Kijk naar looptijd, gewicht en smaak, en verander één ding tegelijk.